İngiltere’de zorunlu eğitim 4 yaşından sonra başlar. İngiltere’de 4 yaşından küçük çocukların kreşe gitmeleri zorunlu değildir. Çocuklar kreşe 5 aylıkken de gitmeye başlayabilir. Ancak devlet kreşleri 3 yaşından sonra çocukları kabul etmektedir. 3 yaşına kadar olan çocukların özel kreşe gitmesi mümkündür.
Devlet kreşi için çocuk kabul edilirken göz önüne alınan ilk husus ebeveynlerin kreşe olan ihtiyacıdır. Bunun dışında da kaydını yaptıranlar kreşe gidebilirler eğer yer varsa tabii. İngiltere ve Galler’deki kreşlerin kontenjanı 500.000 dir. Çocuğunuzu kreşe yazdırabilmeniz için kreşe yakın oturmanız şartı aranmamaktadır. Ancak boş kontenjan bulabilmeniz için çocuğunuzu biran önce kaydettirmeniz ve birkaç ay sıra beklemeniz gerekmektedir. Devlet kreşleri ücretsiz oldukları için çok yoğun bir taleple karşı karşıyadırlar.
Özel kreşlerin ücretleri ise haftalık 150 aylık 600 sterlin civarındadır. Yani çocuğunuzu İngiltere’de kreşe göndermeyi düşünüyorsanız yılda en az 6000 sterlini gözden çıkarmalısınız. Bu ücretler tam günlük kreşlere aittir. Çocuğunuzu sabahçı veya öğlenci olarak yarım gün de kreşe gönderebilmeniz mümkündür. Tüm gün kreşe giden çocukların öğle yemeyi ve beslenme saatinde yiyecekleri de kreş tarafından karşılanmaktadır. İngiltere’de dünyaca ünlü Montessory metoduyla eğitim veren 800’den fazla kreş bulunmaktadır.
Eğer çocuğunuza bir devlet kreşine yerleştiremezseniz büyük bir olasılıkla bir özel okul öncesi oyun grubuna yazdırabilirsiniz. Bu oyun gruplarına da sabahçı veya öğlenci olmak üzere yarım gün çocuğunuza bakacaklardır. Yarım gün ücreti 5 sterlindir. Oyun grupları en küçük 2 yaşındaki çocukları kabul ederler. Ancak kendi kendilerine tuvalete gidebilmelidirler.
Oyun grupları 5 yaşından küçük 800.000 çocuğa haftada 2 veya 5 gün günde 2.5 saat kreş hizmeti vermektedir. Ücretleri dönemliktir. Doğrudan bir şeyler öğretmek yerine eğitici oyunlar oynatarak çocukları geliştirmektedirler. İstatistikler bakıldığında kreşlere ve oyun gruplarına devam etmiş çocukların okul hayatında çok daha başarılı olduğu ve dersi daha çabuk kavradığı gözlenmiştir.
İngiltere’ye 4 yaşından küçük çocuklarını götüren Türk ailelere, çocuklarını okul öncesi kreşlerine yazdırmalarını şiddetle tavsiye ediyoruz. Çocuk hem okula gitmeden önce İngilizce öğrenecek, hem arkadaşlar edinecek, hem de İngiltere’ye adapte olacaktır. Özellikle de aile kendi arasında İngilizce konuşmuyorsa çocuğun en kolay İngilizce öğreneceği yer kreş olacaktır. Eğer çocuk İngilizce bilmeden ilkokula başlarsa derslerinde başarılı olması ve sınıf arkadaşlarına yetişebilmesi uzun zaman alacaktır.
Çocuklarını kreşe göndermeyip de evde eğitmek isteyen aileler için piyasada pek çok kitap bulunmaktadır. Çocuklarını evde iyi bir şekilde eğiten ebeveynler onların okula iyi bir başlangıç yapmalarını sağlamaktadırlar.
İlk ve Orta Eğitime Genel Bakış
İngiltere’deki okullar, devlet okulları ve özel okullar olmak üzere ikiye ayrılır.
Özel okullar tüm dünyada büyük bir üne sahiptir. Hatta Türkiye’de de İngiltere’de öğrenim görme hayalleri kuran pek çok genç insan vardır. Buna karşılık devlet okullarının eğitim kalitesi biraz daha düşüktür. İngiltere’de eğitim 5-16 yaş arasındaki çocuklar için zorunludur. Buna tüm İngiliz vatandaşları, İngiltere’ye yerleşmiş kimselerin çocukları ve İngiltere’de bir yıl veya daha uzun süreli yaşamayı planlayan kimselerin çocukları da dahildir. Devlet okulları tamamen ücretsizdir ve İngiltere’deki öğrencilerin %90’ı bu okullara devam etmektedir. Geriye kalan %10’luk kesim ise özel okulları tercih etmektedir. İngiltere’de 2500 adet özel okul bulunmaktadır. Bunların arasında Amerikan kolejleri ve yabancı eğitim veren okullar da vardır. Öğrencilerin %80’i 16 yaşından sonra okullarında kalmayı seçerler. Geriye kalan kısım da daha yüksek bir öğretim kurumuna devam etmeyi seçer.
Devlet okulları gündüzleri devam edilen ve karma eğitim uygulayan okullardır. Bazı devlet okulları yatılı öğrenci de kabul etmektedir. Özel okullar ise hem gündüz eğitim verip hem de yatılı öğrenci de kabul edebilmektedirler. Yatılı okullarda genelde karma eğitime rastlanmaz. Genelde liseler ya kız liseleri ya da erkek liseleri şeklindedir. Ancak karma eğitim uygulayan ilk ve ortaokullar vardır. İngiltere’de ikamet eden yabancıların çocuklarının devlet okuluna kabul edilip edilmemeleri tamamen oturma izinlerinin kategorisine ve süresine bağlıdır. İngiltere’ye yasal olarak göç eden veya çalışma izni olan Türk aileler çocuklarını devlet okullarına gönderebilirler. Ancak çalışma ve oturma izni olmayan Türk aileler, çocuklarını sadece özel okullara gönderme şansına sahiptir.
Son yıllarda yapılan pek çok araştırmaya göre İngiltere eğitim bakımından diğer önde gelen ülkelerin gerisinde kalmaktadır. Özellikle de fen ve matematik konusunda. İngiltere’de mesleki eğitim ve öğretim açısından adeta bir kıtlık yaşanmaktadır ve eğitim standartları endüstriyel alanda gelişmiş ülkelere (örneğin Almanya ve Japonya) nazaran çok daha düşüktür. World Economic Forum (Dünya Ekonomi Zirvesi) den elde edilen bilgilere göre 1997 yılında İngiltere ilk ve orta dereceli okullarındaki eğitim kalitesi açısından 53 dünya ülkesi arasında ancak 32. sırada yer almayı başarabilmiştir.
Standartlar
Birleşik Krallık’ta devlet okulları, LEA (Yerel Eğitim Müdürlükleri) tarafından denetlenen ve ücretsiz eğitim veren okullardır. Finansmanları devletin ve belediyelerin topladığı vergilerden karşılanır. İngiltere’de 39, Galler’de ise 8 LEA faaliyet göstermektedir. Genelde her ilin ayrı bir LEA’sı bulunmaktadır. Büyük şehirlerde ise bazı ilçelerin ayrı LEA’sı olabilir. Tüm devlet okullarında okulun bir yönetim kadrosu, okul aile birliği, okul müdürü ve öğretmenler bulunmaktadır. Devlet okullarının yönetim kadroları LEA’lar tarafından atanır. İskoçya’da ise öğrenci velileri okul yönetimine katılabilmektedir. Ayrıca bazı okullarda PTA denilen “Öğrenci ve Öğretmen Birliği” bulunmaktadır.
İngiltere’de elbette ki mükemmel eğitim veren dünyanın en ünlü okulları bulunmaktadır. Ancak bu yine de ingiltere’de cehaletin olmadığının veya tüm vatandaşların çok iyi bir eğitim aldığının göstergesi olamaz. Aynı Türkiye gibidir. Türkiye’de de pek çok iyi okul vardır. Robert Kolej’ler, Alman Liseleri, Galatasaray Lisesi vs. Ancak tüm öğrencilerin kaçta kaçı bu okullara gidebilmektedir ki? İşte İngiltere’de de kırsal kesimde ve daha az gelişmiş bölgelerde okullar ve eğitim sistemi oldukça yetersizdir.
Bugün İngiltere’de okuma yazma bilmeyen 2 milyon insan yaşamaktadır. Ayrıca kırsal kesimde yaşayanların da okuma yazma seviyeleri ancak ilkokul düzeyinde kalabilmiştir. Bu kesimlerde okullar öğrencileri motive edecek veya üniversiteye girmeye teşvik edecek kadar yeterli değillerdir. Özet olarak İngiltere’de çok iyi okullar da vardır, çok kötü okullar da ve bunların arasındaki uçurum her geçen gün biraz daha büyümektedir. Bu nedenle çocuğunuzu okula yazdırırken çok titiz davranmalısınız. Kötü bir okul çocuğunuzun tüm geleceğine mal olabilir.
İngiltere’de devlet okulları üç çeşittir. GM okulları, İl okulları ve Gönüllü yardım okullarıdır.
GM Okulları: 1988 eğitim reformu, ilk ve orta dereceli okullara LEA’ların denetiminden çıkarak bağımsız olarak hareket etme özgürlüğü getirdi. LEA’nın denetiminden çıkan bu okullar GM statüsü kazandı. Bu okullarda kararlar yönetim kadrosu ve veliler tarafından alınmaktadır. GM okulları bağımsızdır ve finansmanlarını merkezi hükümet karşılar. Merkezi hükümetin her bir GM okuluna ayırdığı bütçe okulun öğrenci sayısına göre değişmektedir. Okul merkezi hükümetten toplu bir ödenek alır ve bu ödeneği bağımsız olarak kendi kararları doğrultusunda harcar. Ayrıca personel alımlarını da okul bağımsız olarak gerçekleştirmektedir. Bir önceki hükümet GM okullarını oldukça benimsemiştir. Hatta GM okullarına ayırdığı bütçeyi arttırarak tüm okulları GM statüsüne geçmeleri için teşvik etmektedir.
Diğer Okullar: Gönüllü yardım okulları ve diğer gönüllü okular LEA ve diğer gönüllü kimseler veya dernekler tarafından finanse edilen ilk ve orta dereceli okullardır. Gönüllü yardım okullarının diğer okullardan farkı bu okullara bazı derneklerin veya kilisenin de yardım ediyor olmasıdır. Okullun ismimde “C of E” ( İngiliz Kilisesi) veya Katolik kelimesi yer alıyorsa bunlar muhtemelen kilise tarafından desteklenen okullardır. İl okulları ise yalnızca LEA tarafından finanse edilen ilk ve orta dereceli okullardır.
İngiltere’deki devlet okulları aşağıdaki kategorilere ayrılmışlardır.
Kreşler: 4 yaşına kadar Anaokulu: 4-5 yaşları arası İlkokul 5-11 yaşları arası Ortaokul 11-16 yaşları arası Meslek Edindirme ve Üniversite Öncesi: 16-19 yaşları arası
İngiltere’ye giden Türklere şunu tavsiye ediyoruz. Eğer ingiltere’de uzun süre kalacaksınız ve çocuğunuz yeterli derecede İngilizce bilmiyorsa onu gelir gelmez yazdırmayın. Bırakın ilk bir sene okula gitmesin. İngiltere’yi tanısın, gezsin biraz çevreye adapte olsun, biraz çevredekilerle İngilizce konuşup İngilizce’sini geliştirsin. Çünkü İngilizcesi yeterli olmayan çocuklar okulda çok büyük adaptasyon problemleri çekmekte ve derslerinde çok başarısız olmaktadırlar. Ancak İngilizcesi yeterliyse zaman kaybetmesine gerek yoktur.
Kayıtlar
Okulların kayıt işlemleri hakkında bilgi alabilmek için okul müdürünü veya LEA yetkililerini arayabilirsiniz. Kayıt işlemlerini önceden yaptırmaya özen gösterin ki sonradan iki ayağınız bir pabuca girmesin. Tüm okullar çocukların okul açılırken okula başlamasını tavsiye ederler. Dönemin ortasında kayıt olan çocuklar hem pek çok deresi kaçırmış olacak hem de adapte olabilmeleri için çok çalışmak zorunda kalacaklardır. İngiltere ve Galler’de eğitim-öğretim yılı Eylülde başlar ve temmuzda sona erer. İskoçya’da ise Ağustos ortalarında başlar ve haziranda sona erer. Kuzey İrlanda’da ise eylülde başlar ve haziranda sona erer. Yerel müdürlüklerden ve eğitim müdürlüğünden okul kayıtları hakkında bilgi alabilirsiniz.
Dönemler ve Okul Saatleri
İngiltere’de eğitim ve öğretim yılı üç dönemden oluşmaktadır. Bir yılda öğrenciler 14 hafta tatil yapabilmektedirler. Dönem ortalarında da birer haftalık tatiller bulunmaktadır. Genelde dönemler aşağıdaki şekildedir.
Güz Dönemi Eylül Başı-Aralık Ortası Dönem ortası tatili: Ekim Ayının Son Haftası Noel Tatili: Aralık ortasından ocak başına kadar
İlkbahar Dönemi Ocak İlk Pazartesi - Nisan Son Haftası Dönem ortası tatili : Subat 3. Haftası Paskalya tatili : Nisan ortası-Mayıs ilk pazartesi
Yaz Dönemi Mayıs ilk Pazartesi - Temmuz 3. Cuması Dönem ortası tatili: Mayıs ayı son haftası Yaz tatili: Temmuz 3. haftası - Eylül ilk pazartesi
Ayrıca bazı okullar öğretmen toplantılarında veya öğretmenlere kurs verilirken tatil olabilirler. Okullar bu tatil günlerini önceden ilan ederler ki öğrenciler aileleriyle birlikte küçük tatillere çıkabilsinler. Ancak okul zamanında ailelere çocuklarını tatile götürmemelidirler. İngiliz kanunlarına göre öğrenciler ailelerinin izniyle okula en fazla iki hafta devamsızlık yapabilirler.
Öğrenciler sınavları ve önemli dersleri olduğu zamanlar devamsızlık yapmaktan kaçınmalıdırlar. Özellikle de GCSE sınavını kaçırmak gibi bir hataya asla düşmesinler. GCSE sınavı ücreti peşin olarak ödendiği için sınava girilmemesi halinde ücret yanar. Ve sonraki yıl GCSE sınavına girebilmek için de yeniden ücret ödemek zorundadır. GCSE sınavı Mayıs sonu veya haziran başı bir tarihe denk gelir. Devlet okulları sabah 09:00’da başlayıp öğleden sonra 15:30’da sona ererler. 12.00-13:00 saatleri arasında da bir saatlik bir öğle tatili vardır. Bazı ortaokullar ise 08:30’da başlayıp, 14.30’da sona ererler. Kısa bir öğle tatili yaparlar. İngiltere’de devlet okullar hafta sonuna asla ders koyamaz.
Yemek ve Üniforma
İlk ve orta dereceli okullarda öğrenciler öğle yemeklerini kantinden veya okul yemekhanesinden yemektedirler. Devlet okullarında bir öğrencinin öğle yemeği yaklaşık 2 sterline mal olmaktadır. İsteyen anne babaların öğlen tatillerinde çocuklarına öğle yemeği getirmelerine veya öğrencilerin evden yemek getirmelerine izin verilmektedir. Ayrıca annesi çalışmayan ve okula yakın oturan bir öğrenci öğle yemeklerinde eve gidebilir. Ayrıca bazı okullarda beslenme saatleri vardır. Beslenme saatlerinde öğrenciler; elma, bisküvi, cips ve süt getirebilirler.
Ayrıca maddi durumu kötü olan ailelerin çocuklarına okul ücretsiz süt ve öğle yemeği sağlamaktadır. Bu çocuklar aynı zamanda servis ücretinden ve diğer okul masraflarından muaftırlar. Ayrıca pek çok orta okulda okula bisikletle gelen öğrencilerin bisikletlerini park edebilecekleri alanlar mevcuttur.
Devlet okullarının büyük bir çoğunluğunun üniforması vardır ancak her okulun üniforma ile ilgili kuralları farklıdır. Bazılarında üniforma zorunluyken diğerlerinde öğrencilerin tercihine bırakılmıştır. Özellikle anaokulu ve ilkokullarda forma konusunda forma konusunda katı kurallar uygulanmamaktadır. Maddi durumu kötü olan ailelerin çocuklarının üniforma masrafları da genelde okul tarafından karşılanmaktadır.
Son yıllarda devlet okulları üniformaları disiplinin ve okuldan duyulan gururun bir simgesi olarak görmektedirler. Pek çok eğitimci okul formasının son derece yararlı bir uygulama olduğu görüşündedirler. Eğer okullar serbest kıyafet olmuş olsaydı maddi durumu kötü olan öğrenciler okulda pek güzel giyinemedikleri için aşağılık duygusuna kapılacaklardır.
İlk ve Orta Öğretim
İLKÖĞRETİM
İngiltere’de ilköğretim 4-5 yaşında başlar ve devlet okulları karma eğitim verirler. Türkiye’dekinden farklı olarak anaokulu da ilköğretime dahildir. 4-6 yaşlarındaki çocuklar anaokuluna 6-11 yaşları arasındaki çocuklar da ilkokula devam ederler. Ayrıca bazı ilkokulların 5 yaşından küçük çocuklar için kreş sınıfları da vardır. İngiltere’de çocuklar genelde evlerine yakın bir ilkokula gönderilirler. Anaokulunda da çocuklara ev ödevi verilir. Bu ödevler çocuklara okuma-yazma ve matematiğe alıştırmaktadırlar. İlkokullarda sınıflar genelde 26 kişiliktir. Ancak 30 kişiden kalabalık sınıflar da bulunmaktadır. “Middle Schools” İngiltere’de bir tür ilkokuldur. Türk eğitim sisteminde böyle bir okul olmadığı için Türkçe’de karşılığı bulunmamaktadır. 8-9 ve 12-14 yaş grupları arası öğrencileri barındırırlar. Middle School’dan mezun olan öğrenciler Senior School’a geçiş yaparlar. İlkokullarda haftalık ders saatleri 20-25 saattir. LEA’nın görevleri arasında 5 yaşını doldurmuş çocukları eğitim-öğretim yılı başında evlerine yakın bir ilkokula kayıt ettirmek bulunmaktadır Ancak dileyen anne-babalar çocuklarını 5 yaşından önce bir ilkokulun kreş sınıfına yazdırabilirler.5 yaşını doldurduktan sonra ise çocuklar kreşten ana sınıfına geçebilmektedirler.
İngiltere ve Galler’de ilkokuldan ortaokula geçme yaşı 11 iken Kuzey İrlanda’da 11 veya 12 dir. İskoçya’da ise ilkokul 7 senedir ve öğrenciler 12 yaşlarında ortaokula geçiş yaparlar. Bazı bölgelerde 11-plus sınavına öğrenciler 11 yaşında girerler. 11-plus sınavı öğrencilerin ne tür bir ortaokula gideceğini belirlemektedir.
ORTAÖĞRETİM
Orta öğrenim 11-12 yaşında başlar ve 16 yaşında sona erer. Ayrıca 16 yaşından sonrada isteyenler okulda kalarak 18 yaşına kadar eğitim alabilirler. Devletin ortaokulları Kuzey İrlanda’daki bazı okullar hariç karma eğitim vermektedirler. İngiliz eğitim sisteminde ortaokullar branşlarına göre farklı kategorilere ayrılmaktadır. Bunlar: • Middle School: Öğrenciler Middle School’a 8-9 yaşlarında başlayıp 11-12 yaşlarında bitirirler. • Comprehensive School: Bu okullarda öğrenciler yetenek ve başarı durumlarına bakılmaksızın kabul edilirler.Comprehensive School’larda çok çeşitli dersler gösterilmektedir. Genelde 11-18 yaşları arasındakilere 6 yıl öğrenim imkanı sunarlar. İsteyenler 16 yaşından sonra da okulda kalıp eğitimlerine devam edebilirler. Comprehensive School’lar genelde öğrenci alırken okula yakın oturan öğrencilere öncelik tanımaktadırlar. • Secondary Modern School: Grammar School veya High School’a kabul edilmeyen 11-16 yaş arasındaki öğrencilerin gidebileceği okullardır. Bu okullarda herhangi bir branş eğitimi değil de genel bir eğitim verilir. Secondary Modern School’lar da okula yakın oturan öğrencilere öncelik tanırlar. • Secondary İntermediate: Sadece İrlanda’ya özgüdür. Comprehensive School’a denk eğitim vermektedirler. • Secondary Grammar School: 11-16 yaşları arasındaki öğrencilere branş eğitimi verirler. Ancak 11-plus sınavıyla öğrenci alırlar. Her 100 öğrenciden yalnızca 25’i bu sınavda başarılı olabilmektedir. Dileyen öğrenciler 16 yaşından sonra da okulda kalabilir ve eğitimlerine devam edebilirler. • High School: 11-plus sınavını geçen ancak Secondary Grammar School’a kabul edilmeyen öğrencileri alırlar. • 6th Form College: Diğer ortaokullardan mezun olmuş 16 yaşını doldurmuş öğrencilerin 2 sene boyunca GCE A-levels sınavlarına hazırlayan okullardır. • Technical School: Aynı Türkiye’deki meslek liseleri gibidirler.14-18 yaş arası öğrenciler mesleki ve teknik eğitim verirler. Bu okullar “Technical and Vocational Education İnstitute” programında yer alırlar. Ve finansmanları MSC (Manpower Services Commition) tarafından karşılanır. • City Techology College: 11-18 yaş arası öğrenciler teknoloji ve bilim alanında eğitim verirler. Bu okullar genelde İngiltere’nin yoksul mahallelerinde yer almaktadırlar.
Comprehensive School’lar 5 yıllık veya 7 yıllık gruplara ayrılırlar. İngiliz eğitim sistemine göre 16 yaşını doldurmuş öğrenciler ortaokuldan mezun olarak GCSE sınavlarına girmeye hak kazanırlar. İsteyenler eğitim hayatını 16 yaşında noktalayabilecekleri gibi isteyenler GCSE sınavına girerek eğitim hayatlarına devam ederler. 16.doğum günleri yaz tatiline denk gelen öğrenciler de mayıs ayında mezun olabilirler. GCSE sınavını geçen öğrenciler okullarında kalabilecekleri gibi 6th Form College’a geçerek burada GCE A-levels sınavlarına hazırlanırlar. Bu sınavlardaki başarıları üniversite eğitimi alıp alamayacaklarını belirleyecektir. Öğrencilerin %40 ı okulda kalarak A-levels sınavlarına hazırlanırlar. İngiltere’de devlet okullarının çoğunda öğretmen başına ortalama 21 öğrenci düşmektedir. Sınıflar 30 kişiliktir. Haftalık 22-24 saat ders yapılmaktadır.
City Technology College finansmanlarını devletten sağlamaktadırlar. LEA’lardan bağımsızlardır ve eğitim sisteminde son yıllarda yapılan en büyük yeniliklerden birisidirler. City Techology Colleges kırsal kesimde yaşayan 11-18 yaş arası öğrencilere bilim, teknoloji, ticaret ve sanat teknolojiler ağırlıklı geniş bir müfredat programı uygulamaktadır. Bu okullar kırsal kesimde yaşayanların eğitim alanındaki dezavantajlarını bir miktar da olsun azaltabilmişlerdir. İlk başlarda önyargıyla bakılmış ve halktan tepki almış olmalarına rağmen verdikleri eğitim ile kendilerini kanıtlamışlardır.
MÜFREDAT PROGRAMI
1988 yılında yürürlüğe giren yeni eğitim yasası ile 5-16 yaşları arasındaki öğrencilere zorunlu eğitim veren ilk ve orta dereceli okullarda ulusal bir müfredat programı uygulanmaya başlanmıştır. Bu yeni müfredat programı ile eğitim sistemindeki farklılık ortadan kaldırılmış ve tüm öğrencilerin tamamen aynı eğitimi almalarına olanak sağlanmıştır. Artık bir okuldan başka bir okula geçen öğrenciler derslere adapte olamama sorunu yaşamamaktadırlar. Ayrıca okullar ve öğrenciler arasında daha sağlıklı karşılaştırmalar yapılabilmektedir. Ulusal müfredat programına göre İngiltere ve Galler’deki okul müdürleri LEA’lar (Yerel Eğitim Müdürlükleri) ve okul yöneticileri ile ortak karar alarak okullarını müfredat programını belirlemektedirler.
Ulusal Müfredat Programı İngiltere’yi diğer Avrupa ülkeleriyle ortak bir çizgide buluşturmuştur. Ulusal Müfredat Programı’na göre 9 zorunlu ders okutulmaktadır. Bu dersler;İngilizce, matematik, fen bilgisi, tarih, coğrafya,teknoloji, müzik, resim, beden eğitimi ve ortaokullarda yabancı dil dersleridir. En önemli ders İngilizce, matematik ve fen bilgisidir. Çünkü bu derslerde başarılı olunmadan diğer derslerde başarılı olunması zordur. Galler’de Galce en önemli derstir. Ancak Galce dünyada pek geçerli bir dil olmadığı için Galliler dışındakiler çocuklarının Galce öğrenmesini gereksiz bulmaktadırlar. Ulusal müfredat programında din dersleri de belirli oranda yer alır. Dileyen ebeveynler çocuklarının din derlerine katılmamasını isteyebilirler. Her dersin belirli bir programı vardır ve öğrencilere çeşitli hedefler konmuştur. 7-11-14-16 yaşlarında öğrenciler çeşitli sınavlardan geçirilerek öğrencilerin bu hedeflere ulaşıp ulaşmadığı eğitimciler tarafından test edilir.
Eğitim 4 basamağa ayrılmıştır. Bu basamaklar arasındaki sınavlar ebeveynlere çocuklarının her basamakta ne öğrenip ne öğrenmediğinin sonuçlarını vermektedir. Her basamağın sonunda öğrenciler SAT ( Standart Eğitim Testleri) tabi tutulur. A
1. ve 2. basamaklarda: İngilizce, matematik, fen bilgisi, tarih, coğrafya, müzik, resim, beden eğitimi, teknolojidir. 3. basamakta bunlara yabancı dil eklenir. 4. basamakta ise zorunlu dersler İngilizce, matematik, fen bilgisi, teknoloji, beden eğitimi ve yabancı dildir. 3. Basamakta öğrencilerin ders programlarının %20 sini seçmeli dersler oluşturmaktadır. 4. Basamakta ise bu oran %40 a yükselmektedir. Seçmeli dersler ve din dersleri ulusal müfredat programına ek olarak gösterilir. Tüm okullar broşürlerinde ve tanıtım kitapçıklarında hangi zorunlu ve seçmeli derslerin okutulduğunu belirtmek durumundadırlar.
İskoçya’da ulusal müfredat programı yalnızca 14-16 yaş arasındaki öğrencilere uygulanır. Buna göre İngilizce, matematik, fen bilgisi dersleri zorunlu diğer 5 ders ise seçmelidir. Kuzey İrlanda’da da ulusal müfredat programı uygulanmaktadır ve din dersi zorunludur. Ayrıca Avrupa dillerinden biri ve İrlanda dili eğitimi verilir.
Ulusal müfredat programı 1993 yılında revizyondan geçirilmiştir ve önümüzdeki yıllarda İngiltere’nin tüm eğitim programlarının halledilmesi ve eğitimin modern bir görünüme bürünebilmesi için bu revizyonlar devam edecektir. Ulusal müfredat programı ile ilgili daha ayrıntılı bilgi için “Qualification and Curriculum Authority, 29 Bolton Street, London W1Y 7PD ( (0207-509 5555 )” ile irtibat kurunuz. Ayrıca İngiliz hükümeti ulusal müfredat programı ile ilgili pek çok yayın çıkarmaktadır. Bunlardan başlıcaları “Education Reforms In Schools”, “Key Dtages 1 and 2 of the National Curriculum” ve “The National Curriculum”dur.
Sınavlar
İngiliz eğitim sisteminde öğrenciler sınavların kaderlerini belirlemekte ne kadar önemli rol oynadığını ilk kez 11 yaşında fark edeceklerdir. İngiltere ve Galler’de 11-plus sınavı ile Secondary Grammar School ve High School’lar kazanılmaktadır. Bunlar Türkiye’deki Anadolu Liseleri ve Fen Liseleri gibidirler. Herkes bu okullara girmeyi istemektedir. Pek çok eğitimci 11 plus sınavına karşıdır. Çünkü 11 yaşın bir öğrencinin kaderini vbelirlemek için çok erken bir yaş olduğu görüşündedirler. 11 plus sınavında öğrencilerin bir numaralı hedefi Secondary Grammar School’u kazanmaktır. Bir düşük hedef High School’dur. High School’u da kazanamayanlar, Secondary Modern School’a giderler. İngiltere’de devlet okullarının kontenjanlarının kısıtlı olması nedeniyle bazen Secondary Grammar School’a girebilmek için yalnızca 11-plus sınavı yeterli değildir. Öğrencinin geldiği okuldaki başarı durumu da dikkate alınmaktadır.
11 plus sınavından sonra öğrencileri bekleyen bir diğer önemli sınav da 16 yaşlarında girecekleri GCSE sınavlarıdır. GCSE sınavları 1984’ten bu yana uygulanmaktadır. İskoçya’da da GCSE yerine SCE sınavı yapılmaktadır. (Advances Levels - ileri düzey) GCSE sınavının ardından öğrenciler iki yıllık bir süreçte tamamlanan GCE A-Levels aşamasını ifade eden “altıncı sınıf”a (sixth form) başlar. Bu kurslar İngiliz üniversitelerine ya da yüksekokullarına girişte en çok kullanılan giriş standardıdır. Öğrenciler bu kurs sınavlarına genellikle yüksek öğrenim görmek istedikleri konuyla ilgili iki üç konuda birden girerler. Normalde iki yıl süren GCE A-Level kursları bazı yerlerde verilen yoğun kurslarda bir yıl da tamamlanabilir. Yabancı öğrenciler GCE A-Level eğitimi için bağımsız orta dereceli okullardan birine devam edebilirler. Bu iki yıllık hazırlanma sürecinin sonunda öğrenci GCE A-Level sınavına girer. Bir okulun eğitim kalitesinin başlıca göstergesi öğrencilerinin GCSE ve A-Level sınavlarındaki başarılarıdır. İngiltere, Galler ve Kuzey İrlanda’da öğrenciler aşağıdaki sınavlardan geçer.
• GCSE ( Lise Eğitimi Genel Sertifikası) : 1988 yılında GCE ve CSE sınavlarının yerini alarak uygulanmaya başlanmıştır. GCSE’nin önceki sınavlardan farkı, müfredat programının ulusal olması, içeriği ve değerlendirme yöntemleridir. Ortaöğrenimde 3 yıllarını dolduran öğrenciler, GCSE sınavına girecekleri dersleri seçerler. Ve ona göre sınava hazırlanırlar. Öğrenciler branşlarını seçerken ailelerin ve öğretmenlerin de onları yönlendirmesi gerekmektedir. GCSE sınavlarına 16 yaşında girilir. Üstün zekalı çocuklar daha da erken girebilirler. GCES sınavlarından A-B-C-D-E-F olmak üzere 7 farklı not alınabilir. GCSE sınavından D-E-F-G alanlar CFS sınavına girmeye hak kazanırlar. A-B-C alanlar ise A-Levels ve AS-level Sınavlarına girmeye hak kazanırlar. CFS daha çok uygulamaya dayanan bir sınavdır. CFS’ye 8 dersten girilir. CFS’nin dışında bir de CEE sınavı vardır. CEE sınavına GCSE’den bir yıl sonra girilir. CFS’de İngilizce ve matematiğin dışında sağlık, çevre, ticaret vs gibi derslerde bulunmaktadır.
• A-Levels ve AS-level Sınavları: GCSE sınavından iki yıl sonra A-level sınavlarına girilir. Bu sınavlar yüksek öğrenim görmek isteyenler içindir. A-level sınavlarında da 7 not vardır. A-B-C-D-E-N-U. N başarısız ve U da değerlendirmeye alınmadı demektir. A-level sınavlarına üç dersten girilir. Ancak beşe yükseltilmesi beklenmektedir. Son yıllarda A-level sınavlarında yüksek notlar alanların sayısı oldukça artmıştır. Özellikle de A-B alanların sayısının artması üzerine eğitimciler notlar arasındaki sınırların biraz daraltılması görüşündedirler.
AS-level sınavları için AS-level kurslarına gitmek gerekmektedir. Bu kurslar A-Level süresinin yarısı kadar sürer. Yani iki AS-Level kursu, tek bir A-Level kursuna eşittir . AS-level sınavları öğrenciler tarafından A-level sınavı kadar rağbet görmemiştir. AS-level sınavlarına giren öğrenci sayısı A-level sınavlarına giren öğrenci sayısının beşte biri kadardır.
• S-Levels Sınavları: Pek çok sınav komisyonu, A-level sınavlarına alternatif olarak S-level sınavlarını getirmiştir. S-level sınavları pek çok dersten öğrencileri sınamaktadır. Ayrıca 3 not vardır. A-B ve U( değerlendirme yapılmadı).
Ayrıca İskoçya’nın kendi eğitim sistemine has SCE sınavı bulunmaktadır. GCSE sınavına denk bir sınavdır. SCE sınavını geçenler daha sonra SCSYS sınavına girmeye hak kazanırlar. Son olarak okulda ekstra bir yıl kalanlara CPVE sertifikası verilmektedir. Bu sertifika İngiltere’nin her yerinde kabul görmektedir.
İngiltere’de üniversiteye girebilmek için en az 2 adet A-Level sınavında başarılı olunması gerekmedir. Hatta bazı fakülteler için A-level sınavlarından üç tane A derecesi alınması gerekmektedir. ( Örneğin hukuk veya eczacılık fakültesi için) Ancak bazı fakülteler için iki tane B derecesi ve bir C derecesi de yeterli olmaktadır. Eğer sınavda beklediğinizden çok düşük bir puan alırsanız sınav komisyonuna itirazda bulunabilirsiniz
Yüksek Öğretim
İngiltere’de liseden sonra eğitim, yüksek öğrenim ve üniversite eğitimi dışında resmi eğitim olmak üzere ikiye ayrılır. İngiltere’de üniversiteye girmek isteyenlerin A-level sınavlarında başarı sağlamaları gerekmektedir. Bu sınavda başarı sağlamak için de full-time veya part-time kurslar görürler. Yüksek öğrenim ile kastedilen üniversite öğrenimidir. İngiltere üniversiteleri ve diğer yüksek öğrenim kurumları ile dünyaca ünlüdür. Oxford ( 12.yy ) ve Cambridge ( 13 yy ) yalnız İngiltere’nin değil, tüm dünyanın sayılı üniversitelerindendir. İngiltere’de lisans eğitimi veren 89 üniversite ( 48’i eski, 41’i yeni olmak üzere), 15 İskoç eğitim kurumu bulunmaktadır. Ayrıca üniversitelere bağlı yüzlerce yüksek okul bulunmaktadır.
Üniversitelere giriş yaşı 18’dir. Üstün başarılı öğrenciler daha erken yaşlarda da üniversiteye kabul edilebilirler. Lisans eğitimi genelde 3 yıldır. 4 yıl olanları da vardır. Yabancı öğrencileri İngiltere’ye çeken en önemli faktör de budur. Diğer ülkelerde lisans eğitimi daha uzun olduğu için İngiltere’de üniversite eğitiminin daha kısa sürmesi yabancı öğrencilere son derece cazip gelmektedir. İngiltere’ye her yıl 100.000’den fazla yabancı öğrenci gelir.
OKUL ÜCRETLERİ
2003/04 İngiliz ve Avrupa Birliği vatandaşlarından, üniversitelerde eğitim görebilmek için 1.000 sterlin ücret alınmaktadır. Ailesinin geliri, yıllık 23.000 sterlinden düşük olanlar %100 burslu olarak okumaktadırlar. Ancak hükümet, 2004/05 öğretim yılından itibaren bu ücreti 3 bin sterline çıkarmayı düşünmektedir.
Okul ücreti İngiliz vatandaşı olmayan Türkler için yıllık minimum 7 bin sterlinden başlamakta ve 15 bin sterline kadar çıkabilmektedir. Bu, konaklama ücreti ve diğer ücretleri kapsamaz, sadece eğitim ücretidir.
AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDEN GELEN ÖĞRENCİLER
Burslar ve öğrenim kredileri, İngiliz vatandaşı öğrencilerin yanısıra, Avrupa Birliği ülkelerinden gelen öğrencilere ve mültecilere de verilmektedir. Avrupa Birliği öğrencileri burs konusunda İngiliz öğrenciler ile aynı haklara sahiptir. Ancak burslar yalnızca okul ücretini karşılamak amaçlı verilir. Öğrencilerin diğer masrafları düşünülmemiştir. Öğrencilerin tüm masraflarını karşılamak amacıyla verilen burslar yalnızca ingiltere’de yerleşmiş öğrencilere verilir. Bursun miktarını belirleyen faktörler karmaşıktır. Ancak genel olarak, ailesinin maddi durumu yetersiz olan öğrencilere verilmektedir.
AVRUPA BİRLİĞİ DIŞINDAKİ ÜLKELERDEN GELEN ÖĞRENCİLER
Avrupa Birliği dışındaki ülkelerden gelen öğrenciler,İngiltere’deki tüm okul ve yaşam masraflarını kendileri karşılamak zorundadırlar. Ancak yüksek lisans ve master yapan yabancı öğrencilere devlet bursları ve özel burslar verilebilmektedir ve son derece az kişiye yöneliktir. Bu burslar İngiliz Hükümeti, İngiliz Konsolosluğu, üniversiteler, kolejler ve bazı kuruluşlar tarafından verilmektedir. Yabancı öğrencilere burs olanakları dünyanın 80 ülkesinde hizmet veren İngiliz Konsolosluklarından öğrenilebilir. Ancak şunu unutmayın ki burs alsanız bile bu burs tüm masraflarınız için yeterli olmayacaktır.
İngiltere’ye aileleri ile veya tek başlarına kabul edilen 16-18 yaşları arasındaki kimseler, eğitimlerini İngiltere’de devam ettirebilirler. Yabancı öğrencilerin İngiltere’deki okullara kabul edilmeleri için İngilizcelerinin yeterli düzeyde olması ve istenilen özelliklere sahip olmaları gerekmektedir. 18 yaşının üzerindeki yabancı öğrenciler ise ancak eğitim seviyelerinin, istedikleri üniversitede okuyabilmek için yeterli düzeyde olduğunuzu ve maddi imkanlarının bu eğitimi karşılayabileceğinin kanıtladıkları takdirde İngiltere’de bir üniversiteye kabul edilirler. Kanıt evraklarının hem göçmenlik bürosuna hem de başvurdukları okula gönderilmesi gerekir.
ÖĞRENCİLERİN MASRAFLARI
İngiltere’de eğitim görecek öğrencilerin, okul ücreti dışında, İngiltere’de yapacakları masraflar yaklaşık Londra’da yıllık 8.000 sterlin, diğer şehirlerde ise 6.000 sterlindir. Maddi imkansızlıklar üniversitede okuyan pek çok öğrencinin okulu bırakarak, iş aramasına yol açmıştır. Pek çok üniversitenin mezun olacak öğrencilerine yardımcı olmak amacıyla iş bulma kulüpleri faaliyet göstermektedir. Bu kulüpler ayrıca hem çalışıp hem de okul masraflarını karşılamak isteyen öğrencilere iş imkanları araştırmaktadır. İngiltere’de eğitim gören yabancı öğrenciler, eğitimlerinin 6 aylık kısmını tamamladıktan sonra, ingiltere’nin ulusal sağlık kuruluşu NHS’den ücretsiz sağlık hizmeti almaya hak kazanırlar. 6 aydan kısa süre eğitim gören yabancı öğrenciler ise, ülkelerinin İngiltere ile karşılıklı sağlık anlaşması bulunması durumunda NHS’den ücretsiz faydalanabilirler. NHS’den faydalanma hakkı olmayan öğrencilere özel sağlık sigortası yaptırmalarını tavsiye ederiz.
ÜNİVERSİTELERİN ÖĞRENCİ KABUL EDERKEN, ARADIĞI KRİTERLER
İngiltere’de üniversiteye girebilmek için GCE A-Level ve AS Level sınavlarından istenilen başarı sağlanması gerekmektedir. İskoçya’da ise SCE sınavları uygulanmaktadır. Üniversite ne kadar popüler ve ne kadar tanınmış bir üniversite olursa, giriş kriterleri de o kadar yüksek olacaktır. Adayların, A-Level sınavlarının ikisinden veya üçünden başarılı olmuş olmaları ayrıca GCSE sınavlarının en az üçünden de en az C ile geçmiş olmaları gerekmektedir. ( Bu en az 3 ders İngilizce, yabancı dile ve matematik olmak zorundadır.) her üniversitenin ve yüksek öğrenim kurumu farklı kriterler uygulamaktadır. Yüksek öğrenim kurumlarının sertifika programlarına kayıt olabilmek için A-Level sınavlarından alacağınız bir “E” notu yeterlidir. Üniversiteler içinse A-Level sınavlarından en az iki “D” notu almanız şartı aranır. Üniversiteler 21 yaşından büyük öğrencilere ve spor, sanat gibi alanlarda yetenekli öğrencilere giriş kriterleri konusunda daha fazla tolerans tanırlar. İngiltere’de üniversite öğrencilerinin %20’si 35 yaşın üzerindedir.
İngiltere’deki üniversitelerin yabancı öğrencileri kabul ederken üzerinde durduğu husus kendi ülkelerinde başarılı olup olmadıklarıdır. Ancak bazı üniversiteler yabancı öğrencileri de A-level ve GCSE sınavlarına tabi tutmaktadır. Bazı üniversiteler öğrencilerin GCSE ve A-Level sınavlarında genel başarı durumlarının düşmesi nedeni ile giriş kriterlerini azaltmıştır. Bazı üniversiteler ise GCSE ve A-Level sınavlarında özellikle Fen ve matematik derslerinin başarı yüzdelerinin düşmesi nedeni ile mühendislik lisans programlarını 3 seneden 4 seneye uzatmışlardır. Tüm yabancı öğrencilerin yeterli derecede İngilizce bilmesi gerekmektedir. İngiliz üniversiteleri yabancı öğrenciler için uluslararası bakalorya sertifikasını ( IB ) zorunlu tutmaktadır.
Türkiye’de liseden mezun olanların, bir İngiliz Üniversitesine devam edebilmesi için Foundation eğitimi alması gerekir.
DERSLER
İngiltere’de üniversiteler için eğitim-öğretim yılı Eylül veya Ekim ayında başlayıp, Haziran veya Temmuz ayında sona ermektedir. Bir eğitim öğretim yılı içerisinde her biri 8-10 hafta süren 3 dönemde eğitim verilmektedir. Öğrenciler bir ana dal ve bir-iki yan dalda eğitim almaktadır. Eğitimlerinin ilk 1-2 senesinde ana dallarında uzmanlaşırlar. Ana dal genelde bölümlere ayrılır. Örneğin ana dalı matematik olan bir kimse yüksek matematik, cebir, geometri vs gibi dersler görür. Bazı üniversiteler öğrencilere lisans programlarında alacakları tüm dersleri kendileri seçme şansı vardır. Bazı öğrenciler ise “sandwich course” denilen bir kurs seçebilirler. Bu kurslarda hem üniversitede derslere girilip hem de bölümleriyle ilgili bir kurumda staj yaparak hem teorik hem de pratik bir eğitim almış olurlar.
MEZUNİYET DERECELERİ
Üniversite eğitiminin ilk basamağı lisans programlarıdır. İngiliz Üniversitelerinde öğrenim görebileceğiniz başlıca lisans programları; BA=Bachelor of Arts ( Sosyal Bilimler Dalında Lisans), BSc=Bachelor of Social Sciences ( Fen Bilimleri Dalında Lisans ), Bed=Bachelor of Education ( Öğretmenlik Dalında Lisans). Lisans eğitimin başarı ile tamamlayan öğrenciler eğitimlerine yüksek lisans ile devam edebilirler. Yüksek lisans ise bir senelik master programı veya üç senelik doktora programları olabilir. Master programlarını en çok tercih edilenleri sosyal bilimler dalında olanlar ( MA= Master of Arts ) veya fen bilimleri dalında ( MSc= Master of Social Sciences ) olanlardır. Öğrenciler isterlerse tamamlamış oldukları lisans programından farklı bir alanda da yüksek lisans veya doktora yapabilirler
KALACAK YER
Üniversite seçerken en çok üzerinde durulan konulardan birisi de kalacak yerdir. Pek çok öğrenci son yıllarda ekonomik şartlar nedeniyle pahalı şehirlerdeki üniversiteleri tercih edememektedir. Üniversite öğrencileri, yurtlarda veya self catering tarzı apartman dairelerinde veya odalarda kalmaktadır. Üniversiteler tüm öğrencilerine ilk senelerinde kalacak yer konusunda yardımcı olurlar. Bazı üniversiteler yabancı öğrencilere kalacakları yeri kendileri ayarlamaktadır. Öğrenci yurtlarının haftalık ücreti 50 sterlin civarındadır.Öğrencilerin büyük bir çoğunluğu ev arkadaşı bularak kiralık eve çıkmaktadır. Ev kiralamak yurtta veya odada kalmaya göre daha pahalıdır.
AÇIK ÖĞRETİM
İngiltere’nin geleneksel üniversitelerinin yanı sıra bir de açık öğretim fakültesi mevcuttur. 1969’dan itibaren eğitim vermeye başlayan açık öğretim fakültesinin 1 milyona yakın öğrencisi vardır.Aynı Türkiye’deki gibi açık öğretim öğrencileri BBC radyo ve TV kanallarından açık öğretim fakültesi derslerini takip edebilirler.Ancak öğrenciler Türkiye’deki kadar başıboş bırakılmamaktadır. İngiltere’de 13 bölgede 250’den fazla eğitim merkezi ve 5000 kişiden oluşan bir öğretmen kadrosu öğrencileri dersleri konusunda yönlendirmekte ve sorularını cevaplandırmaktadır.